Wanneer ontwikkel JIJ je?!

Beste lezers,

Na een lange tijd stilte, toch weer even een berichtje.

Zit nog steeds op Curacao, Bon Bini (=welkom in 't Papiaments) in de Tropen. Bijna acht en halve maand onderweg, besluipt het verlangen naar goede vrienden, lieve familie en een broodje gezond van de Bakker Bart mij zo nu en dan.

In een paar zinnen mijn huidige leven hier: ik werk veel. Als hoofdbaan ben ik Office Manager Curacao (met een aan te sturen kantoor van precies 1 persoon: moi) voor een debiteurenbeheerorganisatie. Waar komt dit op neer: ik krijg een lijst met namen, bijbehorende contactgegegvens en schulden, die ik in. Veelzijdig werk, en ik ben er dankbaar voor dat ik deze kans op zo'n leeftijd heb gekregen. Aan een kant is het een beetje een cowboy baan hier, aan de andere kant is het veilig genoeg. Het gaat uitstekend, mijn commissie begint meer dan een modaal maandsalaris te worden. Verder werk ik nog voor de afwisseling 2 daagjes per week bij een eetcafeetje, genaamd De Tropen. Een leuk stekje, eet er zelf praktisch iedere avond. Na met ruzie vertrokken te zijn uit ons vorige appartement, wonen Kees en ik nu in een leuk huisje met veel ruimte. Ik ben er zelf erg blij mee, en heb voor het eerst sinds maanden het gevoel dat dit mijn huis is, ipv een dak boven mijn hoofd. We gaan regelmatig met een van de koks van de Tropen een avondje pokeren of poolen. Het poolen blijkt trouwens een lucratieve bezigheid wanneer er dronken Amerikanen rondlopen, waar we altijd veel lol mee maken. Dit is mijn leven, feitelijk.

Nu de backstory: hoe is het nu eigenlijk om hier te leven? Zeker kijk ik later op deze tijd terug als 'Tropenjaren'. De dagen zullen in het romantische daglicht worden gesteld van hitte, mooie stranden, excotische vrouwen. Natuurlijk, ik geniet. Maar daarnaast zijn er ook zaken waardoor ik hier niet zou willen blijven. Ten eerste, je zit op een eiland. Naast de geografische beperking dat je in twee uur het eiland kan doorkruisen, slaat dit ook door naar de mentaliteit van de inwoners. Waar wij in Nederland gewend zijn dat Bakker Bart een Italiaanse bol knapperig en vers maakt, zijn ze hier tevreden met een spons. Ondanks dat wij ze zelf nooit hebben verbouwd, gebrand, gekookt of gebakken, weten we in een veel hogere mate dat tomaten rood en zoet gekweekt, koffie vers gebrand, pasta 'al dente' gekookt, en een brownie 'fudge' gebakken moet worden. Nederlanders importeren producten en streven naar de originele kwaliteit, terwijl hier genoeg wordt genomen met een aangepaste versie. Dat is op het hele eiland zo, en hier valt moeilijk aan te ontsnappen.

Naast de mentaliteit van de inwoners, is ook hun cultuur erg beperkt. De huidige lokalen zijn een mix van 75 verschillende culturele stammen uit Afrika. Originele Indianen zijn niet meer te vinden. De Afrikanen zijn hier als slaven bijeengebracht, en hebben hier lang genoeg onder het juk van voornamelijk Nederlanders gewerkt om een cultuur te creëren die op onderdrukt worden is gebaseerd. Zo bestaat de Tula, een naam die zowel het muziekinstrument als de zang en dans aangeeft, hier nog steeds. Het is een protest tegen 'fouten in de maatschappij', wat echter vaak uitmondt in gevechten. Over achterlijk gesproken: klaag je over een probleem, maak je zelf een ander. Een culinaire favoriet is Tata, geprakte bonen met een plakje kaas eroverheen. Ik zei favoriet, geen verfijning. Literair is er opmerkelijk we'll wat te beleven, met een paar goede schrijvers. De taal is een bijeenraapsel van Afrikaans, Spaans, Nederlands en Engels, en kent nauwelijks meervouden, verschil tussen hij/zij, en heeft primaire, nogal harde klanken. Voorbeeld: 'ik ga naar huis' wordt in Papiaments ' mi ta bai na kas' (uitspraak: MI tA BaI NA Kas, elke medeklinker volledig gearticuleerd).

Ik ga hier even wat dieper op in om jullie een indruk te geven van de armoede in het dagelijks leven. Met elk van jullie lezers kan ik waarschijnlijk een zinnige discussie hebben over een politiek standpunt, een manier van werken of simpelweg over een conflict, zonder dat wij elkaar onmiddellijk naar de haren vliegen. Hier kan je dat vaak niet. Dat is na een tijdje erg vermoeiend, omdat je a) constant op je veiligheid moet letten en b) je zelf niet meer gestimuleerd wordt om na te denken. Als ik bijvoorbeeld over straat loop en flirt met een Antilliaans meisje. 10 tegen 1 dat er een jongen agressief komt doen. En dat is toch wel zo vermoeiend. Want je moet de situatie onder controle houden (terwijl, alsjeblieft, dat meisje IS je vriendin/eigendom niet, dus GA gewoon verderop spelen), maar je krijgt er niets voor terug.

Iets proberen te veranderen is een heilloze missie, mede door het ontbreken van adequate steun door de overheid. Er zijn hier bijvoorbeeld twee gemeenschappen die nog steeds leven met het idee dat incest de manier is om je voort te planten. Deze families leven in uitgewoonde krotten, tussen de ratten, vuistgrote kakkerlakken en hun eigen uitwerpselen. Ze zijn mismaakt, gaan niet naar school en hebben seks voor geld, vaak met mannen die er zieke fantasien op na houden. Vanuit de mainstream samenleving bestaat er woede en afkeer naar deze mensen toe. Maar he, wat zou JIJ doen, als je vader je oudste broer is, en je met hem dezelfde moeder deelt (denk daar even over na)? Je nooit naar school bent geweest? Je zusjes niet eens een onderbroek dragen uit praktische overwegingen? Onontwikkeld zijn ze! En daar moet de overheid iets aan doen. De overheid, die de taak heeft al haar burgers te beschermen, ook tegen onwetendheid.

Aan de andere kant is het interessant te zien hoe de evolutie zijn werk weer doet, of hier juist achter blijft. Wij, als klein deeltje van een groot continent moeten ingenieus zijn om te overleven. Wanneer wij een Italiaanse pizzeria opzetten, doen wij dat hygienisch, bakken wij flinterdunne bodems en dat voor een lage prijs. Anders red je het immers niet! Hier modderen ze maar wat aan, gevoed door een stroom toeristen die hun geld achterlaten.

Wel wil ik even opmerken dat natuurlijk ook in Nederland het allemaal niet zo rooskleurig is als ik schets, maar het verschil is toch aanzienlijk.

Er zijn ook positieve voorbeelden van Antillianen die zich uitstekend hebben ontwikkeld en ambitie hebben. Zij lopen juist weer tegen een muur van vooroordelen over hun volk op, die hen het leven weer zuur maakt. Nederlanders kunnen in deze gevallen ongelooflijk arrogant zijn (ik maak even een speciale vermelding voor het bulk van de makelaars hier: schaam jullie! Samen met Joran vd Sloot in een Peruaanse gevangenis!).

Ach ja, en dan ben ik zo al weer een aantal alinea's verder. Een beetje rommelig verhaal, ik hoop dat jullie toch wat van de sfeer meepakken. En als laatste heb ik nog een klein scenariootje voor jullie met een vraag, die je jezelf kan stellen of waar je een reactie op kan geven.

Op het oosten van het eiland ben ik betrokken bij huiswerkbegeleiding voor kinderen uit over het algemeen kansarme gezinnen. Deze kinderen willen niet leren, geen Nederlands spreken, slaan, schoppen, en spugen, schelden, begrijpen niet wat respect is, komen nauwelijks boven AVI-leesniveau 1 uit, zijn kortom een ramp. Ze willen later thuis zitten met wat goud in hun mond, een Blackberry en een dikke auto. Maar niet werken. Hoe ga je nu zo'n jongen een voorbeeld geven, hoe maak je hem duidelijk dat hij meer kan, en dat het mogelijk is?! Waar is het toverwoord, de speech die hen allemaal in een klap geneest van de drang naar zelfdestructie? Ik probeer het al maanden, maar God wat is het lastig. Ik zie graag jullie commentaar tegemoet!

Saludos!

Ps. Hartstikke bedankt voor iedereen die de laatste tijd wat heeft laten horen via een reactie hier, een berichtje op MSN, een e-mail, of wat dan ook!